Liczebność Polaków na Kresach ogółem

Posted: Czerwiec 19, 2011 in Kresy

Na przełomie lat 20 i 30-stych w Polsce wschodniej (między linią Curzona a granicą z Traktatu Ryskiego) mieszkało 3,15 mln Polaków. Na wschód od granicy II RP w Rep. Litewskiej mieszkało 65 tys. Polaków, Rep. Łotewskiej 60 tys. Polaków, Białoruskiej SRS 97,5 tys., w Ukraińskiej 476 tys. Polaków.

Łącznie Polaków na całym rozpatrywanym obszarze było na przełomie lat 20/30 ponad 3,8 mln, przy 48,7 mln całkowitej liczby ludności.

Prawie 82% polskiej ludności kresowej mieszkało na ziemiach między linią Curzona a granicą z traktatu ryskiego. W tym 377,5 tys. na obszarze należącym dziś do Litwy, 1062,1 tys. (kryterium wyznaniowe) do Białorusi, 1710,4 tys. (kryterium wyznaniowe) do Ukrainy.

Ocenia się, że na początku lat 30-stych w II RP i w bezpośrednim sąsiedztwie mieszkało 25 mln Polaków, z czego 4 mln stanowią Polacy kresowi (16% polskiej populacji).

Można oceniać,  biorąc pod uwagę przyrost naturalny, że przed wybuchem II wojny światowej na Kresach mieszkało 4,2 mln Polaków.

STRATY

Wyniki spisu z 1959 r. wykazały, że na terytorium czterech republik radzieckich zamieszkuje 1192 tys. ludności polskiej. Straty były więc ogromne i wynosiły około 3 mln ludności narodowości polskiej. W Rep. Litewskiej wykazano 230 tys., Rep. Białoruskiej 538,9 tys., Rep. Ukraińskiej 363 tys. i w Rep. Łotewskiej 59,8 tys. Polaków.

Według oficjalnych danych w zorganizowanej repatriacji wzięło udział 1526  tys. Polaków. Jednak w rzeczywistości repatriantów z Kresów było znacznie więcej. Spis z 1950 r. wykazał 2152 tys. osób pochodzących z ziem utraconych. Ludzie opuszczali ziemie rodzinne na różne sposoby, część z armią gen. Andersa. Szacuje się że łącznie było to 2,3 mln osób.

Przyjmuje się że około 0,5 mln osób utraciło życie w wyniku represji stalinowskich i działań wojennych Sowietów i Niemców oraz terroru ukraińskich nacjonalistów.

Można było oczekiwać, biorąc  pod uwagę przyrost naturalny, że spis Polaków z 1959 r. na dawnych Kresach wykaże ok 1,7 mln, wykazał zaś około 1,2 mln. Można przypuszczać,że w nowych warunkach politycznych część zataiła a część po prostu zatraciła polską narodowość.

Największe straty biologiczne poniosła ludność polska w Ukraińskiej SRS. Na terenach należących przed wojną do Polski, po wojnie zostało 97 tys. Polaków, za Zbruczem 265 tys. W ciągu kilkunastu lat liczba Polaków zmniejszyła się tam o 1,8 mln. Polacy przestali odgrywać tam jakąkolwiek rolę. Działania eksterminacyjne nacjonalistów ukraińskich przyniosły efekty: część Polaków zamordowano, resztę zmuszono do masowej ucieczki.

Na obszarze północno-wschodnim kwestie narodowościowe nie doprowadziły aż do takich drastycznych skutków. Stąd więcej osób zostało. Łącznie w Białoruskiej SRS i Litewskiej SRS zostało 769 tys. osób, czyli około połowa stanu wcześniejszego.Straty nie były aż tak miażdżące jak na kresach południowo-wschodnich.

Dawna najbogatsza i najlepiej wykształcona grupa narodowościowa została całkowicie zmarginalizowana!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s